Impamvu telefone yawe ituma udafatisha umunsi – niba ukibyuka ukayifata, soma ibi! Technology

Impamvu telefone yawe ituma udafatisha umunsi – niba ukibyuka ukayifata, soma ibi!

By Esther Uwiduhaye • July 30, 2025 • 2 min

Kwihutira gufata telefone ukibyuka, cyane cyane kureba WhatsApp n’imbuga nkoranyambaga, bigira ingaruka mbi ku mutuzo w’umutwe, imitekerereze n’imikorere ya buri munsi. Bituma umuntu atangira umunsi afite stress, yiyigereranya n’abandi, atakaza umwanya n’icyerekezo cy’ubuzima bwe. Telefone ihinduka igikoresho kimukururira mu buzima bw’abandi aho kwita ku ntego ze bwite. Inyandiko igaragaza ko gufata isaha ya mbere y’umunsi wita kuri wowe—udakoresheje telefone—nk’amasengesho, gutegura intego no kugira amahoro, bifasha gutangira umunsi neza. Ubutumwa nyamukuru ni uko telefone igomba kuba igikoresho kigufasha, atari ikuyobora cyangwa ikwambura ubuzima.

Ikoranabuhanga Inkingi y’Iterambere Rirambye Technology

Ikoranabuhanga Inkingi y’Iterambere Rirambye

By Esther Uwiduhaye • July 29, 2025 • 3 min

Ikoranabuhanga ryahinduye cyane uburyo serivisi z’ubuvuzi n’uburezi zitangwamo, rigabanya igihe, urugendo n’ikiguzi byasabwaga kugira ngo abaturage bazibone. Mu buvuzi, uburyo bwo kuvugana n’abaganga hifashishijwe telefoni, ikoreshwa rya dosiye za digitali (EMR) n’ikusanyamakuru rigezweho byongereye ireme ry’ubuvuzi, bigabanya amakosa kandi byorohereza gukurikirana no gukumira indwara hakiri kare. Mu burezi, ikoranabuhanga ryatumye amashuri agerwaho n’interineti n’ibikoresho bya digitali, abarimu bahabwa amahugurwa, n’abanyeshuri babona amasomo binyuze kuri e-learning n’iyakure, cyane cyane mu bihe by’ingorane nka COVID-19. Ibi byafashije kugabanya icyuho hagati y’icyaro n’umujyi no kongera ireme ry’uburezi. Muri rusange, ikoranabuhanga rikomeje kuba inkingi y’iterambere rirambye, rifasha abaturage kubona serivisi zingana kandi rigashyigikira ejo hazaza h’igihugu.

Imodoka nshya yo gusukura imihanda yageze mu Mujyi wa Kigali ikoranabuhanga rishya mu kwimakaza isuku Technology

Imodoka nshya yo gusukura imihanda yageze mu Mujyi wa Kigali ikoranabuhanga rishya mu kwimakaza isuku

By Esther Uwiduhaye • July 28, 2025 • 2 min

Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali bwatangaje ko bwatangiye gukoresha imodoka igezweho isukura imihanda ya kaburimbo idatera ivumbi, ikoresheje amashanyarazi n’ikoranabuhanga ryo gukurura no gukusanya imyanda mu buryo butangiza ibidukikije. Iyi modoka inafite amapompo yo koza amapine y’imodoka mbere yo kwinjira mu mihanda isukuye kandi imena imyanda mu buryo bwikora. Ubuyobozi bwizeje ko itazatwara imirimo y’abasukura imihanda basanzwe, ahubwo izabunganira mu kongera isuku, ubuzima bwiza no kurengera ibidukikije.

Impamvu ugomba gukoresha ijambo banga ku bintu byose bihishe, atari ku mbuga gusa Technology

Impamvu ugomba gukoresha ijambo banga ku bintu byose bihishe, atari ku mbuga gusa

By Esther Uwiduhaye • July 27, 2025 • 2 min

Mu isi y’iki gihe ikoranabuhanga ryateye imbere, gukoresha password manager ni ingenzi kuko ifasha kubika no kurinda amagambo y’ibanga n’andi makuru y’ibanga mu buryo butekanye. Irinda gukoresha password imwe henshi, igafasha guhanga passwords zikomeye, kandi ikabika n’amakuru nka konti za banki, Wi-Fi, n’amabanga y’akazi. Ikoresha umutekano wa encryption, bityo ukibuka ijambo rimwe gusa (master password). Ibi byoroshya ubuzima bwa buri munsi kandi bigafasha kwirinda ubujura n’uburiganya bw’amakuru.

Murandasi n’Urubyiruko: Inkingi y’Iterambere mu Isi Yihuta Technology

Murandasi n’Urubyiruko: Inkingi y’Iterambere mu Isi Yihuta

By Esther Uwiduhaye • July 23, 2025 • 3 min

Mu isi y’iki gihe, murandasi yabaye inkingi y’ubuzima bwa buri munsi n’iterambere ry’urubyiruko, cyane cyane mu Rwanda no muri Afurika. Yahinduye uburyo urubyiruko rwiga, rukora, rubaho kandi ruhura n’isi yose, ituma rushobora kwiga kuri kaminuza zo hanze, guhanga imirimo no gukorera ku isoko mpuzamahanga rutaravuye aho ruri. Murandasi itanga amahirwe yo kwiga ubumenyi butandukanye, kubona akazi no kwihangira imirimo, kumenya amakuru y’isi no guteza imbere impano n’ubuhanzi. Nubwo ifite ingorane iyo ikoreshejwe nabi, iyo ikoreshweje ubushishozi iba igikoresho gikomeye cy’iterambere n’ahazaza heza. Bityo, gukoresha murandasi neza ni ingenzi mu kubaka ubukungu, ubumenyi n’igihugu giteye imbere mu kinyejana cya 21.

Ibibazo by’ikoranabuhanga ku Isi: ChatGPT yahuye n’ikibazo gikomeye cyatumye ihagarara by’agateganyo Technology

Ibibazo by’ikoranabuhanga ku Isi: ChatGPT yahuye n’ikibazo gikomeye cyatumye ihagarara by’agateganyo

By Esther Uwiduhaye • July 22, 2025 • 2 min

Ku wa kabiri tariki ya 15 Nyakanga 2025, urubuga rwa ChatGPT rwahuye n’ikibazo gikomeye cya tekinike cyagize ingaruka ku bakoresha hirya no hino ku isi, by’umwihariko muri Leta zunze Ubumwe za Amerika n’Ubuhinde. Abakoresha bose, haba ab’ubuntu n’abishyura, bananiwe kurwinjiraho cyangwa kurukoresha neza. Iki kibazo cyatangajwe bwa mbere mu masaha y’igicamunsi, kigira ingaruka ku nzego nyinshi zirimo uburezi, ubucuruzi n’ubuvuzi, kuko ChatGPT ikoreshwa n’abantu babarirwa muri za miliyoni. Nubwo OpenAI itahise itangaza impamvu nyamukuru y’ihagarara, yatangaje ko iri gukora ibishoboka byose ngo isubize serivisi mu buryo busanzwe. Abenshi bahise bakoresha izindi porogaramu z’ubwenge bw’ubukorano nka Gemini, Claude na Perplexity.ai. Iri hagarara ryagaragaje uko isi y’iki gihe yishingikirije cyane ku ikoranabuhanga.

Abapfumu ku rubuga rwa Etsy bacuruza akazi, izuba n’intsinzi -Ubucuruzi burakataje Technology

Abapfumu ku rubuga rwa Etsy bacuruza akazi, izuba n’intsinzi -Ubucuruzi burakataje

By Esther Uwiduhaye • July 22, 2025 • 1 min

Ku rubuga rwa Etsy ruzwi mu gucuruza ibikoresho by’ubukorikori n’imitako, hari abapfumu n’abacuruzi b’imyuka batangiye kuhagurisha serivisi zidasanzwe zitavugwaho rumwe, zirimo amasengesho n’uburozi bwo gushaka akazi, amahirwe cyangwa intsinzi. Nk’uko byatangajwe na The New York Times, abaguzi bamwe babifata nk’umukino cyangwa ukwizera amahirwe, mu gihe abandi babibona nk’ubucuruzi bushobora gushuka abantu bafite ibibazo by’ubukungu. Abacuruzi bavuga ko iri soko rikomeje kwaguka bitewe n’ingorane z’ubuzima abantu benshi barimo. Nubwo ibi bikorwa bibujijwe mu bihugu bimwe, kuri Etsy bikomeje gukorwa kuko bigurishwa nk’amaservice yo mu rwego rw’umwuka kandi bikorwa ku bushake bw’umuguzi.

Ese koko Enterineti yagufasha kubona akazi wifuza? Technology

Ese koko Enterineti yagufasha kubona akazi wifuza?

By Esther Uwiduhaye • July 20, 2025 • 2 min

Enterinete yahinduye uburyo bwo gushaka akazi, ikuraho gukenera kuzenguruka ibiro cyangwa gukoresha amatangazo yo mu binyamakuru. Ubu umuntu ashobora gusaba akazi ari mu rugo akoresheje imbuga zifasha gutoranya akazi akurikije ubushobozi, aho gukorera n’umushahara yifuza. Enterinete inatanga amahirwe yo kubona akazi mu bindi bihugu hifashishijwe kohereza ibyangombwa kuri murandasi, bigaha abantu amahirwe angana aho bari hose. Yongeraho korohereza gutunganya CV n’imyirondoro y’akazi, kuzigama igihe n’amafaranga, no kubona ibisubizo vuba. Muri rusange, gukoresha enterinete mu gushaka akazi ni inzira ifatika yo kubona amahirwe menshi ku rwego rw’igihugu n’urw’isi yose.

Inama Nyafurika ku ikoranabuhanga ryifashishwa mu Buhinzi (Amafoto) Technology

Inama Nyafurika ku ikoranabuhanga ryifashishwa mu Buhinzi (Amafoto)

By Esther Uwiduhaye • July 10, 2025 • 1 min

Minisitiri w’Intebe Dr. Edouard Ngirente yatangije ku mugaragaro Inama Nyafurika ku Ikoranabuhanga mu Buhinzi (ACAT 2025) iri kubera muri Kigali Convention Center kuva ku wa 9 kugeza ku wa 12 Kamena 2025, ifite insanganyamatsiko igaruka ku gukoresha ikoranabuhanga mu guteza imbere ubuhinzi bw’ejo hazaza bwa Afurika. Yagaragaje ko nubwo ubuhinzi bugira uruhare runini mu bukungu bwa Afurika, umusaruro wabwo ugikiri muke, bityo hakenewe ibisubizo bishingiye ku ikoranabuhanga. Iyi nama ifasha abahinzi n’urubyiruko kubona ubumenyi n’ibitekerezo bishya bigamije guteza imbere ubuhinzi no kugabanya ubukene ku mugabane.

Impungenge ku Mibare myinshi y’Indangamuntu: Umugenzuzi Mukuru w’Imari atunga agatoki ikibazo muri sisitemu ya NIDA Technology

Impungenge ku Mibare myinshi y’Indangamuntu: Umugenzuzi Mukuru w’Imari atunga agatoki ikibazo muri sisitemu ya NIDA

By Esther Uwiduhaye • June 23, 2025 • 2 min

Raporo y’Umugenzuzi Mukuru w’Imari ya Leta, Alexis Kamuhire, igaragaza ikibazo gikomeye mu mikorere ya NIDA aho bamwe mu baturage bahabwa nimero nshya z’indangamuntu igihe cyose basabye gusimbuza ikarita yatakaye cyangwa gukosora amakosa. Ibi bituma umuntu umwe agira nimero zitandukanye z’indangamuntu mu buzima bwe, bikamutera kongera kwiyandikisha muri serivisi zitandukanye nka banki, RRA, ubuvuzi n’izindi. Nubwo nimero y’indangamuntu igomba kuba ihoraho kuko ishingiye ku makuru y’ingenzi nk’amavuko n’igitsina, NIDA ikomeje gutanga izindi nshya aho gukosora amakosa. Umugenzuzi Mukuru asaba ko hajyaho nimero imwe ya burundu ku muntu umwe, kugira ngo hirindwe kwivanga kwa sisitemu, kugorwa kubona serivisi n’ibibazo by’umutekano n’ubwizerwe bw’amakuru.

Kirehe: Habaye inteko rusange y’Inama y’igihugu y’urubyiruko(NYC) Technology

Kirehe: Habaye inteko rusange y’Inama y’igihugu y’urubyiruko(NYC)

By Esther Uwiduhaye • June 6, 2025 • 2 min

Rwiyemezamirimo Jean Claude Dufatanye, ukora ibikoresho by’ikoranabuhanga bya Made in Rwanda, yasangije urugendo rwe mu iterambere, agaragaza ko kuva 2018-2020 yegukanye ibihembo bitandukanye byo kwihangira imirimo ndetse n’ibihembo bya Youth Connekt 2024-2025 bingana na miliyoni 21. Yavuze ko yahuye n’imbogamizi zirimo ubushobozi buke bwo kugura ibikoresho, ariko akomeza guhatana, afashwa n’inkunga za Leta, kandi akuraho ijwi ry’abamuca intege. Yibukije urubyiruko guhuza imbaraga no gukorana n’abayobozi kugira ngo basangire amakuru n’ubumenyi mu iterambere. Inama yitabiriwe n’inzego z’umutekano n’abayobozi b’akarere, barimo ushinzwe ubukungu n’iterambere n’umuyoboro w’imibereho myiza.

Gukora cyane bishobora Guhindura ubuzima bwa Benshi Technology

Gukora cyane bishobora Guhindura ubuzima bwa Benshi

By Esther Uwiduhaye • May 31, 2025 • 2 min

Ubushobozi bwo gukora cyane bufatwa nk’intwaro ikomeye ishobora guhindura ubuzima bw’umuntu, kabone n’iyo yaba atangiriye hasi. Umurava, kwihangana no gukunda akazi bifasha abantu, cyane cyane urubyiruko, kugera ku ntsinzi, kubaka icyizere, no kwigira ibisubizo aho gutegereza ubufasha. Ubushakashatsi n’ubuhamya bwerekana ko gukora cyane bitanga inyungu z’igihe kirekire, bifasha umuntu kwihangira umurimo no kuba icyitegererezo mu muryango. Abasesenguzi, abarimu n’abatoza bahamya ko intego, umuhate n’imbaraga umuntu ashyira mu byo akora ari byo bituma agera ku ntego ze, ndetse bagasaba kudacika intege kuko gukora cyane ari inzira yizewe ijyana ku ntsinzi.

Mu Rwanda Hageze 5G: Umuvuduko w’Itumanaho w’Agatangaza! Technology

Mu Rwanda Hageze 5G: Umuvuduko w’Itumanaho w’Agatangaza!

By Esther Uwiduhaye • May 20, 2025 • 2 min

Mu Rwanda hatangiye kugeragezwa ikoranabuhanga rya 5G, rifite ubushobozi bwo gutanga interineti yihuta inshuro 100 ugereranyije na 4G. Ibi byorohereza abaturage n’ibigo gukoresha interineti itagira kudindira, harimo kureba videwo mu bwiza buhanitse. Nubwo 5G izanye amahirwe menshi mu itumanaho no guteza imbere ubukungu bushingiye ku bumenyi, hari imbogamizi zirimo ibikoresho bidashobora kuyakira, ikiguzi cyo kuyikoresha, ndetse n’icyifuzo cyo kugeza iyi serivisi no mu byaro. Iki gikorwa cyerekana ko u Rwanda rurimo gukomeza kuba ku isonga mu iterambere ry’ikoranabuhanga muri Afurik

Ese birashoboka ko hari imirimo AI idashobora gusimbura ? Dore icyo Bill Gates abivugaho Technology

Ese birashoboka ko hari imirimo AI idashobora gusimbura ? Dore icyo Bill Gates abivugaho

By Esther Uwiduhaye • May 20, 2025 • 3 min

Iterambere ry’ubwenge bw’ubukorano (AI) rikomeje gutera impungenge ku hazaza h’akazi, ariko Bill Gates yagaragaje ko hari imirimo itazapfa gusimburwa na AI. Muri yo harimo abakora porogaramu, kuko AI ikeneye abantu bayiyobora kandi bagakemura ibibazo bya tekiniki; abaganga b’ubuzima bwo mu mutwe n’abajyanama, kuko imirimo yabo ishingiye ku kumva amarangamutima n’impuhwe AI idafite; ndetse n’abahanzi n’abanditsi, kuko ubugeni n’uburambe bw’ubuzima bwa muntu bidashobora gusimburwa n’imashini. Gates ashimangira ko AI atari umwanzi w’akazi, ahubwo ari ikoranabuhanga rigomba gukoreshwa neza, abantu bakaryiga bakarifata nk’umufasha mu kazi no mu buzima bwa buri munsi.

NESA: Hagiye gutangizwa ku mugaragaro ibizamini ngiro 2024/2025 ku rwego rw’igihugu Technology

NESA: Hagiye gutangizwa ku mugaragaro ibizamini ngiro 2024/2025 ku rwego rw’igihugu

By Esther Uwiduhaye • May 19, 2025 • 2 min

Kuri uyu wa 19 Gicurasi 2025, Minisiteri y’Uburezi binyuze muri NESA yatangije ku mugaragaro ibizamini ngiro (practical exams) ku rwego rw’igihugu ku banyeshuri bo mu mwaka w’amashuri wa 2024-2025, ku kigo ESSA Nyarugunga mu Karere ka Kicukiro. Umunyamabanga wa Leta Madamu Irere Claudette niwe watangije uyu muhango. Ibizamini by’ubumenyi ngiro bizakorwa kuva ku wa 19 Gicurasi kugeza ku wa 6 Kamena 2025, bikazitabirwa n’abanyeshuri 63,701 bo mu mashami atandukanye: amashuri y’imyuga n’ubumenyingiro (36,267), amashuri nderabarezi (3,829), ibaruramari (3,893), Associated Nursing Program (439), ndetse n’ubumenyi rusange (18,662) bazakora Project-Based Assessments (PBA) mu masomo ya Biology, Chemistry, na Physics. Ubu buryo ni bwo bwa mbere ibizamini bya pratique bizubakiye ku mishinga yateguwe n’abanyeshuri ubwabo.

Intore mu Ikoranabuhanga igisubizo cyo gusiragira kw’abaturage Technology

Intore mu Ikoranabuhanga igisubizo cyo gusiragira kw’abaturage

By Esther Uwiduhaye • May 11, 2025 • 1 min

Mu Itorero ry’Intore mu Ikoranabuhanga riri kubera i Nkumba, Umuvugizi wa RIB Dr. Murangira B. Thierry yasabye urubyiruko gukoresha imbuga nkoranyambaga mu buryo bubaka igihugu, barwanya urwango, ibihuha n’abagoreka amateka y’u Rwanda. Yagaragaje ko nubwo imbuga nkoranyambaga ari ingirakamaro, ishobora no kwangiza iyo ikoreshejwe nabi. Intore mu Ikoranabuhanga zigamije gufasha abaturage gusobanukirwa no gukoresha ikoranabuhanga mu kubona serivisi za leta byoroshye, bityo zikazagira uruhare mu guteza imbere imibereho y’Abanyarwanda, cyane cyane abo mu bice by’icyaro.

Imijyi itandatu yo mu Buhinde iri mu 100 ya mbere ku isi mu kugira amafunguro meza, Mumbai iza ku mwanya wa gatanu Technology

Imijyi itandatu yo mu Buhinde iri mu 100 ya mbere ku isi mu kugira amafunguro meza, Mumbai iza ku mwanya wa gatanu

By Esther Uwiduhaye • May 7, 2025 • 2 min

Ubushakashatsi bwa TasteAtlas bwagaragaje imijyi 100 ifite amafunguro meza ku isi, harimo imijyi itandatu yo mu Buhinde. Mumbai yaje ku mwanya wa 5, iba iya mbere muri Aziya, ishimiwe cyane kubera amafunguro yo ku muhanda nka Vada Pav, Pav Bhaji, Bhel Puri na Ragda Pattice. Indi mijyi itanu yagaragaye ni Amritsar (43), New Delhi (45), Hyderabad (50), Kolkata (71) na Chennai (75). Mu turere, Punjab yaje ku mwanya wa 7, Maharashtra (41), West Bengal (54), na Southern India (59). Ibi byerekana ko amafunguro y’Ubuhinde akomeje kugirira abakunzi b’umuco n’amafunguro ku isi, ashimangira umwihariko n’uburambe bwawo mu rwego mpuzamahanga.

URUNANA RUSHYA MU RUGAMBA RWO KURWANYA URWANGO: U Rwanda rusaba ko uburyo bwo kugenzura imbuga nkoranyambaga bwavugururwa Technology

URUNANA RUSHYA MU RUGAMBA RWO KURWANYA URWANGO: U Rwanda rusaba ko uburyo bwo kugenzura imbuga nkoranyambaga bwavugururwa

By Esther Uwiduhaye • April 8, 2025 • 4 min

Umunyamabanga uhagarariye u Rwanda mu Muryango w’Abibumbye, Ambasaderi Martin Ngoga, yasabye amahanga guhagurukira kurwanya amagambo y’urwango akwirakwizwa ku mbuga nkoranyambaga, cyane cyane ayihishwa mu ndimi zititabwaho cyane cyangwa mu mvugo zicengwaho. Yabivugiye i Genève mu nama yo kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga wo Kurwanya Urwango wizihizwa ku ya 18 Kamena, agaragaza ko ikoranabuhanga n’ubwenge buhangano byorohereza urwango gukwira vuba kurusha ukuri. Yibukije amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, ashimangira ko amagambo y’urwango ashobora guteza ingaruka zikomeye n’ubu. Amb. Ngoga yasabye ko imiyoborere y’imbuga nkoranyambaga ivugururwa, hakifashishwa uburyo bushya bushingiye ku muco, ku ndimi no ku mateka y’abaturage, ndetse asaba ubufatanye bwa leta, sosiyete sivile n’ibigo by’ikoranabuhanga. Yashimangiye ko ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo budakwiye kuba urwitwazo rwo gukwirakwiza urwango, asaba isi kwiyemeza kutazongera kwihanganira amagambo ateza ivangura n’amacakubiri.

Ese Ikoranabuhanga Rifite Ubushobozi bwo Guhindura Ubuzima bw’Abana? Technology

Ese Ikoranabuhanga Rifite Ubushobozi bwo Guhindura Ubuzima bw’Abana?

By Esther Uwiduhaye • February 7, 2025 • 2 min

Raporo ya UNICEF yasohotse ku wa 10 Kamena 2025 igaragaza ko internet n’ikoranabuhanga byabaye igice gikomeye cy’ubuzima bw’abana, aho 97% bafite internet mu ngo zabo kandi benshi bayikoresha amasaha agera kuri 4 ku munsi. Gusa, 7% by’abana n’ingimbi babaswe na internet, bikaba byateje impungenge kubera ingaruka zirimo kubangamira amasomo, umunaniro, guhura n’amakuru mabi no guhohoterwa kuri interineti. Nubwo ikoranabuhanga rifite akamaro mu kwiga no guhanga udushya, harasabwa ingamba zo kurinda abana, harimo kubigisha gukoresha internet neza no kuyikoresha mu rugero, aho no mu bihugu bimwe nka Australiya hashyizweho amategeko abuza abakiri bato gukoresha imbuga nkoranyambaga.

Imbuga nkoranyambaga ni zimwe mu bishobora guhindura imyumvire ya muntu Technology

Imbuga nkoranyambaga ni zimwe mu bishobora guhindura imyumvire ya muntu

By Esther Uwiduhaye • February 7, 2025 • 2 min

Imbuga nkoranyambaga nka Instagram, Facebook na TikTok zakoreshwa n’abantu miliyari hafi eshanu ku isi, zikaba zitanga amakuru n’imyidagaduro ariko zikanagira ingaruka ku buzima bwo mu mutwe. Kuzikoresha cyane bishobora gutera agahinda, kwiheba, kwigunga no kwigereranya n’abandi, cyane cyane ku rubyiruko rushobora gupima agaciro karwo ku “likes” n’ibitekerezo. Amafoto yahinduwe n’ikorwa ry’ihohoterwa ryo kuri internet nabyo bishobora gutuma abantu batishimira uko basa cyangwa bakabura amahoro. Icyakora, izi ngaruka zishobora kwirindwa mu kugabanya igihe cyo kuzikoresha, guhitamo ibyo ukurikirana, no gushyira imbere ibikorwa byo mu buzima busanzwe no gushaka ubufasha igihe bikenewe. Imbuga nkoranyambaga zigomba gukoreshwa nk’igikoresho kigufasha, atari ikukuyobora.